Kort antwoord
- Zit er in creatine-HCl meer creatine per gram poeder dan in monohydraat?
- Nee, minder. Een gram creatine-HCl is voor 78,2 procent creatine. Een gram monohydraat voor 87,9 procent.1
- Heb je minder poeder nodig voor dezelfde hoeveelheid creatine?
- Nee, meer. Voor 5 gram creatine weeg je 6,39 gram creatine-HCl af, of 5,69 gram monohydraat. Dat is 12,4 procent meer poeder.1
Voor monohydraat stond het aandeel creatine al vast: 87,9 procent. Het zit achter elke creatineprijs op deze site. Voor creatine-HCl werd het 78,2 procent.1
Daarmee was de deling rond, maar het verhaal niet. Want naast die deling staat een bewering: dat je van creatine-HCl minder nodig hebt.
Die redenering heeft drie schakels: creatine-HCl lost beter op, het zou daardoor makkelijker worden opgenomen, en dus heb je er minder van nodig. De eerste schakel is gemeten. De tweede is in de studies die wij lazen niet gemeten, en zonder die schakel valt de derde weg.
Opname kunnen wij niet narekenen, alleen opzoeken. Dit is dus geen mening over creatine-HCl, maar het huiswerk voor onze eigen tabel.
Wat zit er in een gram poeder
Monohydraat is creatine met water in de kristalvorm. Creatine-HCl is creatine gebonden aan een molecuul zoutzuur.
Het creatinedeel is in beide vormen hetzelfde molecuul. Het extra deel weegt mee op de weegschaal, maar het is geen creatine. En je betaalt per gewicht.
De molmassa, het gewicht van een mol van een stof, is voor creatine 131,13 g/mol. Van monohydraat 149,15 g/mol. Van creatine-HCl 167,59 g/mol.1 Het aandeel creatine is 131,13 gedeeld door de molmassa van de vorm.
| Vorm | Molmassa | Aandeel creatine | Per gram poeder |
|---|---|---|---|
| Creatine monohydraat | 149,15 g/mol | 87,9 % | 879 mg |
| Creatine-HCl | 167,59 g/mol | 78,2 % | 782 mg |
87,9 gedeeld door 78,2 is 1,124. Voor dezelfde hoeveelheid creatine heb je dus 12,4 procent meer creatine-HCl-poeder nodig. Wil je 5 gram creatine, dan is dat 6,39 gram creatine-HCl tegen 5,69 gram monohydraat.1
Op een pot van 500 gram: 440 gram creatine bij monohydraat, 391 gram bij creatine-HCl. Scheelt 49 gram.1
Wat dat kost
Wij hebben geen creatine-HCl-producten in onze vergelijking staan. Dit is dus geen marktprijsvergelijking, maar een rekenvoorbeeld.
Bij twee potten van 500 gram met exact dezelfde prijs is creatine-HCl per gram creatine 12,4 procent duurder. Alleen omdat er minder creatine in hetzelfde gewicht poeder zit.1
Hoe wij die deling maken staat op zo rekenen we.
Wat er wel klopt
Creatine-HCl lost beter op dan monohydraat. Dat is waar, en het is gemeten.
Onderzoekers legden zes creatinezouten naast monohydraat. Creatine-HCl loste 38 keer beter op in water.2
Dat is een fors verschil. Alleen gebeurt het in de beker.
Oplossen is geen opnemen
Hier breekt de redenering.
Oplossen betekent dat de stof verdwijnt in het water. Opnemen betekent dat de stof door je darmwand in je bloed komt. Twee verschillende dingen, en het eerste garandeert het tweede niet.
Dezelfde studie testte ook de doorlaatbaarheid, in een celmodel: beide vormen door een laag gekweekte darmcellen. In dat model vond de studie geen significant verschil tussen creatine-HCl en monohydraat.2
De studie die het oplosbaarheidsgetal levert, laat dus niet zien dat creatine-HCl ook beter door dat opnamemodel komt.
Soms duikt ook de claim op dat creatine-HCl 66 procent zou worden opgenomen, tegen 17 procent voor monohydraat.35 Die twee getallen zijn allebei voorspellingen uit een rekenmodel, geen metingen.
In het onderzoek achter die voorspelling kregen ratten alleen monohydraat toegediend. De gemeten opname daarvan was 53 procent bij een lage dosis en 16 procent bij een hoge.3 Creatine-HCl is er niet aan toegediend.
En bij mensen?
Wij lazen zelf twee rechtstreekse vergelijkingen bij mensen, allebei op trainingsuitkomsten en lichaamssamenstelling.45
De eerste studie duurde vier weken, met veertig deelnemers verdeeld over monohydraat, twee doseringen creatine-HCl en een controlegroep. Alle groepen gingen vooruit op de gemeten krachtuitkomst. Tussen de groepen vond de studie geen significant verschil.4
De titel van dat artikel schrijft de verandering in lichaamssamenstelling alleen aan creatine-HCl toe. Dat is een vergelijking binnen de groepen. Tussen de groepen stond er niets.4
De tweede studie duurde acht weken, met veertig deelnemers in vier groepen. Beide vormen deden het beter dan placebo, en creatine-HCl liet geen voordeel zien boven monohydraat. De onderzoekers schrijven zelf dat er op dit moment geen bewijs is om creatine-HCl boven monohydraat te verkiezen.5
Allebei kleine studies. Bij de eerste vielen tien van de veertig deelnemers af, dus bleven er zeven of acht per groep over. En geen van beide heeft gemeten hoeveel creatine er in de spier terechtkwam.
Wat wij ermee doen
Wij rekenen geen enkele creatinevorm een opnamevoordeel toe.
In onze tabel telt hoeveel creatine een gram poeder levert. Voor monohydraat is dat 87,9 procent, voor creatine-HCl 78,2 procent. Dat volgt uit de chemische vorm en verder uit niets.
Dat is geen oordeel over creatine-HCl. Het is de enige regel die wij op elke creatinevorm gelijk kunnen toepassen zonder een opnamegetal te gebruiken dat bij mensen niet rechtstreeks is aangetoond.
Wanneer wij van gedachten veranderen
Dit is geen eindstand. Wat er nodig is:
- Een onderzoek bij mensen dat beide vormen op dezelfde hoeveelheid creatine doseert. Niet op dezelfde hoeveelheid poeder.
- Een meting die over opname zelf gaat: creatine in de spier of in het bloed. Niet alleen een uitkomst na weken training.
- Genoeg deelnemers. Beide studies hebben ongeveer tien deelnemers per groep, en de ene hield er zeven of acht over.
Komt dat er, dan passen wij de rekenregel aan. En dan zetten wij hier wat er is veranderd en wanneer.
Wat hier niet staat
- Niet dat creatine-HCl slechter wordt opgenomen. Dat is niet aangetoond, en wij beweren het ook niet.
- Niet dat creatine-HCl of monohydraat beter werkt. Twee kleine onderzoeken die geen verschil vinden zijn geen bewijs dat er geen verschil bestaat.
- Niets over wat creatine in een lichaam doet. Daar gaat deze site niet over.
Wat er wel staat is de deling. 87,9 tegen 78,2. De rest kun je hieronder nakijken.